Diagnoza i Ewaluacja MEN • Arkusz Funkcjonalny

Wzór Arkusza WOPFU MEN

WOPFU (Wielospecjalistyczna Ocena Poziomu Funkcjonowania Ucznia) to dokument diagnostyczno-ewaluacyjny sporządzany przez zespół nauczycieli i specjalistów pracujących z dzieckiem posiadającym orzeczenie. WOPFU sporządza się przed opracowaniem IPET oraz co najmniej dwa razy w roku szkolnym w celu oceny efektywności podjętych działań terapeutycznych w wymiarze 2 godzin tygodniowo.

Wizualizacja Edukacyjna

Rzetelny opis funkcjonowania w sferze motorycznej, emocjonalnej i poznawczej pozwala precyzyjnie dobrać metody pracy na zajęciach rewalidacyjnych.

📊 Diagnoza Wielospecjalistyczna MEN

Interaktywny Arkusz Oceny Funkcjonowania Ucznia (WOPFU)

Oceń poszczególne sfery rozwojowe ucznia. Narzędzie automatycznie syntetyzuje mocne strony, bariery środowiskowe oraz priorytety terapeutyczne, generując gotowy dokument do załączenia do protokołu zespołu.

1. Funkcje Poznawcze i Percepcja

Koncentracja uwagi i tempo pracy na lekcji:

Percepcja wzrokowa i analiza figur:

2. Komunikacja i Rozwój Mowy

Rozumienie poleceń złożonych:

Ekspresja słowna i zasób słownictwa:

3. Funkcjonowanie Emocjonalno-Społeczne

Relacje z rówieśnikami w klasie:

Samoregulacja w sytuacji frustracji:

Uczeń: A.N. Klasa: 2A Rok szkolny: 2026/2027

I. MOCNE STRONY I POTENCJAŁ ROZWOJOWY UCZNIA

Dobra percepcja wzrokowa, prawidłowe różnicowanie kształtów i relacji przestrzennych.
Uczeń wykazuje chęć do podejmowania zadań w warunkach indywidualnego kontaktu ze specjalistą.

II. TRUDNOŚCI I BARIERY W FUNKCJONOWANIU SZKOLNYM

Koncentracja uwagi: podatność na dystraktory słuchowe i wzrokowe w sali lekcyjnej.
Mowa: trudności z rozumieniem długich, złożonych poleceń bez dodatkowego wsparcia wizualnego.
Sfera emocjonalna: podwyższona męczliwość i trudności z samoregulacją w sytuacjach rywalizacji.

III. WNIOSKI DO PROGRAMU IPET I ZALECANE DZIAŁANIA

1. Kontynuacja zajęć rewalidacyjnych w wymiarze 2 godzin tygodniowo ze szczególnym naciskiem na TUS i koncentrację.
2. Zastosowanie wydłużenia czasu pracy o 25% oraz kart zadań o zredukowanej liczbie bodźców wzrokowych.
3. Systematyczne wzmacnianie poczucia sukcesu i pozytywnej samooceny ucznia.

Podpisy specjalistów zespołu: ............................................................

Data sporządzenia oceny: ....................

Wzory Wypełnione • Gotowe Diagnozy WOPFU

WOPFU Wzór Wypełniony: 3 Kompletne Przykłady Oceny Funkcjonowania Ucznia

Przeanalizuj autentyczne, zweryfikowane pod kątem rozporządzenia MEN wzory wypełnienia Wielospecjalistycznej Oceny Poziomu Funkcjonowania Ucznia (WOPFU) dla trzech najczęstszych rozpoznań. Każde studium przypadku zawiera mocne strony, bariery środowiskowe oraz konkretne wnioski do programu IPET z możliwością natychmiastowego pobrania do pliku Word (.doc).

Uczeń: Jan Kowalski (przykładowe dane)

Oddział / Klasa: Klasa 4A (II etap edukacyjny)

Diagnoza PPP: Spektrum autyzmu w normie intelektualnej (Zespół Aspergera)

Okres oceny: Ocena okresowa (po I semestrze roku szkolnego 2026/2027)

Obszar Rozwojowy	Mocne Strony i Zasoby Ucznia	Trudności, Bariery i Zalecenia Terapeutyczne
1. Sfera Poznawcza i Percepcja	Bardzo dobra pamięć mechaniczna i wzrokowa; uczeń szybko przyswaja fakty i daty w obszarze swoich wąskich zainteresowań (geografia, transport kolejowy). Poprawnie czyta i dekoduje złożone teksty nieliterackie.	Sztywność myślenia i silny opór przed zmianą rutyny. Trudności z myśleniem abstrakcyjnym, rozumieniem metafor, idiomów i humoru. Zaleca się stosowanie wizualnych schematów, planów lekcji oraz unikanie przenośni w instrukcjach.
2. Komunikacja i Rozwój Językowy	Bogaty zasób słownictwa czynnego w rejestrze formalnym; chętnie wypowiada się na tematy faktograficzne.	Trudności w dialogu naprzemiennym (tendencja do monologizowania); zaburzenia prozodii mowy (monotonny ton). Zaleca się trening słuchania rozmówcy, zadawanie pytań ukierunkowujących oraz ćwiczenia z komunikacji pragmatycznej.
3. Sfera Społeczno-Emocjonalna	Przestrzega reguł regulaminu szkolnego, gdy są jasno wyłożone w formie pisemnej; szanuje cudzą własność.	Bariery w nawiązywaniu relacji rówieśniczych, brak umiejętności odczytywania mimiki i mowy ciała. Silny lęk w sytuacjach hałasu (stołówka, korytarz). Zaleca się Trening Umiejętności Społecznych (TUS) oraz słuchawki wyciszające.
4. Sprawność Motoryczna i Sensoryczna	Sprawność motoryki dużej na poziomie zadowalającym; chętnie spaceruje i wykonuje proste tory przeszkód.	Obniżone napięcie mięśniowe dłoni, chwyt pisarski nieefektywny (szybka męczliwość ręki wiodącej). Zaleca się wydłużenie czasu na notatki o 25%, rezygnację z oceny kaligrafii oraz ćwiczenia grafomotoryczne na rewalidacji.

Wnioski Zespołu do Programu IPET (Rekomendowane Działania):

Kontynuacja zajęć rewalidacyjnych w wymiarze 2 godzin tygodniowo ze szczególnym uwzględnieniem elastyczności poznawczej i koordynacji wzrokowo-ruchowej.
Włączenie ucznia w wymiarze 1 godziny tygodniowo do grupy Treningu Umiejętności Społecznych (TUS) w celu ćwiczenia komunikacji rówieśniczej.
Zapewnienie strefy wyciszenia podczas przerw międzylekcyjnych oraz stałego asystowania nauczyciela wspomagającego w sytuacjach nieustrukturyzowanych.

Uczennica: Anna Nowak (przykładowe dane)

Oddział / Klasa: Klasa 2B (edukacja wczesnoszkolna)

Diagnoza PPP: Niepełnosprawność intelektualna w stopniu lekkim

Okres oceny: Ocena wstępna (diagnoza wyjściowa przed IPET)

Obszar Rozwojowy	Mocne Strony i Zasoby Uczennicy	Trudności, Bariery i Zalecenia Terapeutyczne
1. Sfera Poznawcza i Percepcja	Zmotywowana do nauki; chętnie podejmuje działania na konkretach (liczmany, klocki Dienes'a, puzzle). Rozpoznaje podstawowe litery i cyfry do 10.	Spowolnione tempo przetwarzania informacji, trudności z uogólnianiem i myśleniem logicznym. Męczliwość uwagi po 10 minutach pracy umysłowej. Zaleca się podział zadań na mikro-etapy, częste powtórzenia i stosowanie kart pracy o obniżonym stopniu trudności.
2. Komunikacja i Mowa	Komunikatywna, chętnie dzieli się przeżyciami z domu; rozumie proste polecenia jednoczłonowe.	Ubogi zasób słownictwa abstrakcyjnego, agramatyzmy w wypowiedziach złożonych, trudności z budowaniem spójnych zdań wielokrotnie złożonych. Zaleca się ćwiczenia rozwijające mowę opowieściową i wzbogacające słownik czynny.
3. Sfera Społeczno-Emocjonalna	Ciepła, empatyczna, lubiana przez rówieśników w klasie; bez problemu dzieli się zabawkami i współpracuje w parach.	Niska odporność na frustrację w przypadku niepowodzeń edukacyjnych (płacz, rezygnacja z próby rozwiązania zadania). Zaleca się system wzmocnień pozytywnych (pochwały opisowe, tablica sukcesów) i stopniowanie trudności.
4. Sprawność Motoryczna	Bardzo dobra koordynacja ruchowa w tańcu i zabawach ruchowych ze śpiewem.	Trudności w wycinaniu po linii prostej i krzywej, niestabilny chwyt pisarski, brak płynności w rysowaniu szlaczków. Zaleca się codzienne ćwiczenia manualne, lepienie z plasteliny i proste wycinanki A4.

Wnioski Zespołu do Programu IPET:

Przydział 2 godzin tygodniowo zajęć rewalidacyjnych z naciskiem na operacjonalizację pojęć matematycznych, czytanie sylabowe oraz motorykę małą.
Dostosowanie wymagań edukacyjnych do poziomu wymagań koniecznych; sprawdziany zredukowane objętościowo z przewagą zadań zamkniętych i ilustracyjnych.
Zapewnienie pomocy nauczyciela wspomagającego w trakcie samodzielnej pracy na lekcjach edukacji polonistycznej i matematycznej.

Uczeń: Michał Wiśniewski (przykładowe dane)

Oddział / Klasa: Klasa 6C (II etap edukacyjny)

Diagnoza PPP: Afazja motoryczno-sensoryczna (niedokształcenie mowy o typie afazji)

Okres oceny: Ocena okresowa (koniec I semestru)

Obszar Rozwojowy	Mocne Strony i Zasoby Ucznia	Trudności, Bariery i Zalecenia Terapeutyczne
1. Sfera Poznawcza	Norma intelektualna; znakomite myślenie logiczno-matematyczne, wysokie wyniki z przedmiotów ścisłych (matematyka, informatyka, fizyka).	Trudności ze zrozumieniem instrukcji słownych o skomplikowanej składni; problemy z dekodowaniem tekstów lektur szkolnych. Zaleca się zastępowanie tekstu schematami graficznymi, tabelami i wzorami.
2. Komunikacja i Mowa	Rozumie mowę w codziennych sytuacjach; komunikuje się sprawnie pisemnie za pomocą komunikatorów i komputera.	Zaburzona praksja oralna, trudności z płynnym wysławianiem się, zniekształcenia fonematyczne słów (parafradje głoskowe). Blokady mowy przy stresie. Bezwzględny zakaz odpytywania ustnego przed klasą; preferowane testy pisemne wielokrotnego wyboru.
3. Sfera Społeczno-Emocjonalna	Chętnie angażuje się w projekty grupowe z informatyki; koleżeński, pomocny.	Poczucie izolacji językowej na przerwach, lęk przed ośmieszeniem ze względu na zniekształconą artykulację. Zaleca się psychoedukację klasy na temat afazji oraz wsparcie integracji w małych grupach zadaniowych.
4. Sprawność Motoryczna	Doskonała motoryka mała w posługiwaniu się klawiaturą i myszą komputerową; precyzyjny rysunek techniczny.	Szybka męczliwość ręki przy długim, odręcznym pisaniu ciągłym. Zaleca się umożliwienie pisania sprawdzianów na laptopie lub tablecie.

Wnioski Zespołu do Programu IPET:

2 godziny tygodniowo rewalidacji indywidualnej z ukierunkowaniem na terapię neurologopedyczną i stymulację funkcji lewopółkulowych.
Zwolnienie z odpowiedzi ustnych na forum klasy ze wszystkich przedmiotów humanistycznych na rzecz form pisemnych lub pracy z komputerem.
Dostosowanie warunków egzaminu ósmoklasisty (osobna sala, wydłużenie czasu o 50%, wsparcie nauczyciela wspomagającego).

Czym jest WOPFU i kiedy należy dokonać oceny ucznia?

Wielospecjalistyczna Ocena Poziomu Funkcjonowania Ucznia (WOPFU) to fundamentalny dokument diagnostyczno-ewaluacyjny w polskim systemie edukacji włączającej. Stanowi punkt wyjścia do skonstruowania Indywidualnego Programu Edukacyjno-Terapeutycznego (IPET) oraz narzędzie bieżącej weryfikacji efektywności udzielanej pomocy psychologiczno-pedagogicznej i prowadzonych zajęć rewalidacyjnych.

Różnica między oceną wstępną (przed IPET) a oceną okresową

W praktyce szkolnej zespół specjalistów sporządza dwa rodzaje wielospecjalistycznej oceny, różniące się celem i zakresem badawczym:

1. Ocena Wstępna (Diagnoza Wyjściowa)

Dokonywana niezwłocznie po wpłynięciu nowego orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego do szkoły, przed posiedzeniem zatwierdzającym program IPET. Jej celem jest empiryczne zmapowanie barier środowiskowych i mocnych stron ucznia w nowym środowisku klasowym.

2. Ocena Okresowa (Ewaluacja Efektów)

Dokonywana co najmniej dwa razy w roku szkolnym (zazwyczaj w styczniu/lutym po I semestrze oraz w czerwcu przed klasyfikacją roczną). Zespół ocenia dynamikę postępów rozwojowych, stopień realizacji celów rewalidacyjnych i decyduje o konieczności modyfikacji programu.

Terminy przeprowadzania wielospecjalistycznej oceny w roku szkolnym

Zgodnie z § 6 ust. 9 Rozporządzenia MEN z dnia 9 sierpnia 2017 r. (Dz.U. 2017 poz. 1578 ze zm.), oceny dokonuje się co najmniej dwa razy w roku szkolnym, a także w każdym przypadku, gdy zachodzi uzasadniona potrzeba modyfikacji programu IPET. W praktyce szkolnej pierwsze posiedzenie ewaluacyjne przypada na przełomie stycznia i lutego (podsumowanie I półrocza), natomiast drugie odbywa się w maju lub czerwcu przed zebraniem klasyfikacyjnym rady pedagogicznej. Niedopełnienie tego wymogu lub sporządzenie WOPFU wyłącznie raz w roku (np. tylko w czerwcu) stanowi bezpośrednie naruszenie przepisów prawa oświatowego i jest odnotowywane podczas kontroli Kuratorium Oświaty.

Jak rzetelnie opisać poziomy funkcjonowania ucznia w arkuszu?

Język arkusza WOPFU musi być profesjonalny, obiektywny, wolny od etykietowania i oparty na mierzalnych faktach obserwacyjnych. Opisując poszczególne sfery, zespół koncentruje się na dwóch biegunach: zasobach (mocnych stronach) oraz barierach (obszarach wymagających wsparcia):

Obszar motoryczny i sensoryczny: motoryka mała, duża i przetwarzanie bodźców

W sferze motorycznej specjaliści oceniają sprawność manualną, lateralizację, postawę ciała oraz modulację sensoryczną:

Motoryka duża: koordynacja ruchowa, równowaga dynamiczna i statyczna, sprawność pokonywania schodów, orientacja w przestrzeni sali gimnastycznej.
Motoryka mała i grafomotoryka: chwyt narzędzia pisarskiego (chwyt trójpunktowy, cylindryczny lub nakładkowy), precyzja cięcia nożyczkami, tempo pisania, napięcie mięśniowe dłoni (nacisk ołówka na papier).
Integracja sensoryczna: poszukiwanie lub unikanie wrażeń przedsionkowych, proprioceptywnych, nadwrażliwość na dotyk metek czy hałas szkolny.

Obszar poznawczy: pamięć, uwaga, tempo pracy i myślenie

W sferze poznawczej zespół diagnozuje sprawność procesów myślowych, trwałość śladów pamięciowych oraz stabilność koncentracji uwagi:

Pamięć wzrokowa i słuchowa: zdolność do odtwarzania sekwencji figur, liter, cyfr oraz powtarzania ciągów słownych (ilość elementów w pamięci roboczej).
Uwaga dowolna i mimowolna: czas efektywnego skupienia na zadaniu (np. 10–15 minut bez dystraktorów), podatność na bodźce zakłócające w klasie liczącej 20–25 uczniów.
Tempo przetwarzania informacji: gotowość do samodzielnego wykonywania poleceń, męczliwość psychofizyczna, potrzeba przerw śródlekcyjnych.

Obszar społeczno-emocjonalny: relacje z rówieśnikami i samoregulacja

Ocena sfery emocjonalno-społecznej stanowi klucz do zaplanowania interwencji z zakresu Treningu Umiejętności Społecznych (TUS):

Samoregulacja i radzenie sobie z afektem: reakcje na porażkę, odmowę lub nieoczekiwaną zmianę planu; występowanie zachowań trudnych, autoagresji lub wycofania.
Interakcje rówieśnicze: umiejętność inicjowania i podtrzymywania kontaktu, przestrzeganie reguł w grach zespołowych, rozumienie norm społecznych i kompromisu.
Komunikacja pragmatyczna: odczytywanie sygnałów niewerbalnych, mimiki, gestów oraz intencji rozmówcy.

Indywidualne potrzeby rozwojowe i bariery środowiskowe

WOPFU musi uwzględniać czynniki architektoniczne i sensoryczne: hałas na korytarzu podczas przerw międzylekcyjnych, oświetlenie jarzeniowe, dostępność windy lub podjazdów oraz wsparcie asystenta edukacyjnego. Zidentyfikowane bariery stają się bezpośrednią podstawą do wpisania zaleceń dostosowawczych w programie IPET.

Gotowy wzór WOPFU do pobrania i edycji (Word DOCX / PDF)

Nasz interaktywny formularz na górze strony umożliwia błyskawiczne wygenerowanie kompletnego arkusza WOPFU i pobranie go w formacie Word (.doc). Poniżej prezentujemy autentyczne przykłady zapisów diagnostycznych dla dwóch zróżnicowanych grup uczniów:

WOPFU przykład wypełnienia: uczeń z autyzmem w klasie 4–8

„Uczeń wykazuje bardzo dobrą pamięć mechaniczną i wzrokową, bezbłędnie zapamiętuje skomplikowane schematy i daty historyczne (mocna strona). W sytuacji instrukcji słownej przekraczającej 2 zdania złożone traci wątek, wymaga powtórzenia polecenia oraz podziału na ponumerowane kroki cząstkowe. Wypowiedzi spontaniczne cechują się tendencją do echolalii odroczonej i trudnościami z elastycznym dialogiem (bariera rozwojowa). W sferze emocjonalnej: silny lęk w sytuacjach głośnych dzwonków szkolnych i chaosu na stołówce. Zaleca się stosowanie słuchawek wyciszających, wizualnych planów lekcji oraz 2 godzin tygodniowo rewalidacji z ukierunkowaniem na elastyczność poznawczą i TUS.”

WOPFU przykład: niepełnosprawność intelektualna w stopniu lekkim

„Uczeń jest chętny do współpracy z nauczycielem, zmotywowany do wykonywania zadań w systemie wzmocnień żetonowych (mocna strona). Trudności pojawiają się w zakresie uogólniania pojęć, myślenia przyczynowo-skutkowego oraz wnioskowania indukcyjnego (bariera rozwojowa). W sferze motoryki małej: obniżone napięcie mięśniowe, pismo mało czytelne, litery nie mieszczą się w liniaturze zeszytu. Zaleca się wydłużenie czasu pracy na sprawdzianach o 50%, rezygnację z oceny estetyki pisma na rzecz poprawności merytorycznej oraz intensywną terapię grafomotoryczną na rewalidacji.”

Powiązanie wyników WOPFU z planem rewalidacji i bazą ćwiczeń

Każdy wpis w arkuszu WOPFU bezpośrednio generuje zadania terapeutyczne w ramach tygodniowego planu pracy specjalisty:

Jeśli WOPFU wskazuje na trudności poznawcze i obniżone tempo abstrahowania → sprawdź dedykowane materiały w sekcji Rewalidacja: Niepełnosprawność Intelektualna (Karty Pracy i Cele).
Szukasz kompletnego studium przypadku z gotowymi zapisami do edycji? Odwiedź dedykowany moduł Wzory WOPFU Wypełnione (Autyzm, Lekka, Afazja DOCX/PDF).
Jeśli główną barierą są trudności z samokontrolą → w e-dzienniku dokumentuje się jednostki TUS, wybierając gotowe wpisy z naszej Bazy Tematów Zajęć Rewalidacyjnych.
Po sfinalizowaniu oceny przejdź do Generatora Arkusza IPET, aby zaktualizować cele na kolejny semestr nauki. Przy ewaluacji półrocznej wykorzystaj nasz dedykowany arkusz okresowej ewaluacji IPET i aneks do WOPFU lub pobierz materiały w Głównej Bazie Kart Pracy do Druku A4.

Zatwierdzony arkusz WOPFU podpisują wszyscy członkowie zespołu powołanego przez dyrektora placówki. Oryginał dokumentu zostaje włączony do indywidualnej teczki pomocy psychologiczno-pedagogicznej ucznia, a rodzice otrzymują jego kopię wraz z omówieniem dynamiki postępów rozwojowych.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Praktyczne odpowiedzi oparte na przepisach prawa oświatowego i wytycznych MEN

Ile razy w roku szkolnym należy sporządzić arkusz WOPFU?

Zgodnie z § 6 ust. 9 Rozporządzenia MEN, wielospecjalistycznej oceny poziomu funkcjonowania ucznia dokonuje się co najmniej dwa razy w roku szkolnym. W praktyce szkoły sporządzają ocenę po I semestrze (ocena okresowa) oraz w czerwcu na zakończenie roku szkolnego (ocena efektywności).

Kto wchodzi w skład zespołu sporządzającego ocenę WOPFU?

W skład zespołu wchodzą wszyscy nauczyciele i specjaliści prowadzący zajęcia z uczniem: wychowawca, nauczyciele przedmiotowi, nauczyciel wspomagający, pedagog specjalny, psycholog, logopeda oraz terapeuci prowadzący rewalidację.

Czym różni się WOPFU wstępne od WOPFU okresowego?

WOPFU wstępne sporządza się przed opracowaniem pierwszego programu IPET w celu całościowej diagnozy barier i zasobów dziecka. WOPFU okresowe służy ewaluacji dotychczasowych oddziaływań i ocenie, czy przyjęte cele rewalidacji przyniosły oczekiwany postęp.

Czy rodzice podpisują dokument WOPFU?

Rodzice mają prawo zapoznać się z wielospecjalistyczną oceną, uczestniczyć w posiedzeniu zespołu i otrzymać kopię arkusza. Choć brak podpisu rodzica nie unieważnia dokumentu, dobrą praktyką szkolną jest zebranie podpisu potwierdzającego odbiór informacji.

W jakim formacie można wyeksportować dane z generatora WOPFU?

Generator na darmowekartypracy.eu umożliwia natychmiastowy eksport do edytowalnego pliku Word (.doc) oraz bezpośredni wydruk czarno-białego formularza A4 do podpisu przez członków zespołu.